PLATON’UN ARABASI VE KAYBEDİLEN HAYALLER

Platon’un ruh arabası metaforu, insan doğasının içsel çatışmalarını ve bu çatışmaların hayattaki etkilerini anlamada eşsiz bir anahtar sunar.

İnsanların, büyük çoğunluğu bir diyete başlar ama tamamlayamaz.

Hayal kurar, ama peşinden koşmaz.

Bir projeye girişir, ama yarıda bırakır.

Kimi zaman;

🔸“motivasyonum düştü”,
🔸“zor geldi”,
🔸“hayat engel oldu”,
🔸“şartlar değişti” deriz.

Oysa bütün bu bahanelerin ardında daha derin bir gerçek yatar.

İnsan ruhunun, çatışmalı yapısı…

Platon, binlerce yıl önce bunu anlatmak için bir metafor kullanmıştı.

“Ruhun Arabası…”

“Ruh, bir araba gibidir,” der Platon.

Bu arabanın bir sürücüsü, iki atı vardır.

Biri karanlık at;

🕳 Arzularla,
🕳 Tutkularla,
🕳 Hazla, beslenir.

Diğeri beyaz at;

◽ Onurludur,
◽ Disiplinlidir,
◽ Yükseğe ulaşmak ister.

Arabacı ise;

🔹 Akıldır,
🔹 Mantıktır.

İki atı birden, idare etmekle görevlidir.

Bu metaforda, başarılı bir yaşam, bu iki atı uyum içinde sürmeyi başaran akla bağlıdır.

Ancak, ne zaman ki karanlık at;

📌 Dizginleri ele geçirir,
📌 Arabacı zayıflar,
📌 Beyaz at susturulur.

İşte o zaman kişi;

🔖 Diyeti bozar,
🔖 Kitabı yarım bırakır,
🔖 İlişkiyi yıkar,
🔖 Hayalinden vazgeçer.

Platon, bu metaforu anlatırken şunu söylüyordu aslında.

Kendini tanımayan, kendini yönetemez…

Kendini yönetemeyenin, hayalleri gerçekleşmez.

Bugün modern psikoloji;

📍 “öz disiplin”,
📍 “iç motivasyon”,
📍 “duygusal zeka”

gibi kavramlarla aynı şeyleri söylüyor…

Ama hiçbir kavram, Platon’un arabası kadar;

🖍 Sade,
🖍 Çarpıcı,
🖍 Evrensel,

Anlatmıyor meseleyi…

Yine diyet örneğine dönecek olursak;

İnsanların %97’si diyetlerini neden yarıda bırakır?

Çünkü arabacı zayıftır…

Çünkü karanlık at, çok güçlüdür…

Çünkü beyaz at, açlıktan ölüyordur…

Çünkü kişi, arabasını sürmeyi hiç öğrenmemiştir.

▪Kendimizi eğitmeden,
▪Dizginleri kaptırmadan,
▪Yaşamayı öğrenmeden,

💢 Başarı da,
💢 Huzur da,

hayal olarak kalır…

İnsan,  önce kendi içindeki arabayı sürmeyi öğrenmelidir.

Yoksa, hiçbir yere varamaz…

 

Platon veya Eflatun
Doğum: MÖ 428/427
Ölüm. : MÖ 348/347

Antik Yunan filozofu ve bilgesi.
Dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olan Akademi’nin kurucusu olan ve düşünce tarihinde bir dönüm noktası teşkil eden Platon;
Felsefe ve bilim tarihindeki pek çok tartışmanın temellerini atmış, Hristiyanlık ve İslam gibi pek çok dini de derinden etkilemiştir.
Hocası Sokrates ve öğrencisi Aristoteles ile birlikte felsefe tarihinin en etkili ismidir ve iddialarının büyük bir kısmı bugün hâlâ önemini korumakta, tartışılmakta ve çoğu düşünceye katkıda bulunmaktadır.

İngiliz matematikçi ve filozof Alfred North Whitehead “Avrupa felsefe geleneğiyle ilgili yapılabilecek en güvenilir genel nitelendirme, Platon’a ait bir dizi dipnottan oluştuğudur.”, demiştir.

 

 

 

Turan ÇATAL
Araştırmacı Gazeteci-Yazar

 

 

 

 

 

 

---

EGEDE YAŞAM  :::  Özgür İnternet Gazetesi

Halkın ve Sadece Haklının Yanında…

YAŞASIN CUMHURİYET…

MUSTAFA KEMAL’İN ASKERLERİYİZ…

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE…